“ค่า pH ปุ๋ย” คือเป็นเรื่องสำคัญที่มักถูกมองข้ามพอ ๆ กับค่า pH ดิน แต่แท้ที่จริงแล้ว ค่า pH ของปุ๋ย เป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อค่า pH ดินค่อนข้างมาก ทั้งปัญหากรดจัดหรือด่างจัด ทำให้พืชไม่กินอาหาร ยิ่งใส่ปุ๋ยยิ่งขาดทุน ในบทความนี้ อ. ภพศักด์ ปานสีทอง จะพาสมาชิก IFARM ทุกคนไปรู้ลึกเกี่ยวกับค่าพีเอชของปุ๋ยโดยเฉพาะ
วิศวกรหัวใจเกษตร
ใช้เวลาอ่านประมาณ: 3 นาที
Quick Navigation
ค่า pH ปุ๋ย
ผมแปลกใจเรื่องหนึ่งครับ แต่ก่อนที่ฉลากปุ๋ยเค้าจะมีค่า pH บอกไว้ที่ฉลากปุ๋ย เดี๋ยวนี้ทำไมหายไป เพราะเวลาเราใส่ปุ๋ย เราต้องรู้ว่า “ค่า pH ปุ๋ย” ที่เราที่ใส่ลงดินเป็นอย่างไร ไม่ใช่ ใส่ไปใส่มาดินพัง พืชไม่กินปุ๋ย งงคับเดี๋ยวนี้ทำไมหายไป …..เอ้า ช่างมันครับ มาเข้าเรื่องเรา
เวลาเราใส่ปุ๋ยไปเรื่อย ๆ ทำไมดินถึงแข็งขึ้นกระด้างขึ้นเพราะดินเริ่มเป็นกรด สาเหตุคือปุ๋ยมีค่า pH แตกต่างกันออกไป มีทั้งกรดและด่าง แต่ส่วนใหญ่เป็นกรด ดังนั้นถ้าจะใส่ปุ๋ยไปเรื่อย ๆ ดินมักเป็นกรด คราวนี้จะใส่ปุ๋ยให้ดี เราต้องรู้ ค่าความเป็นกรดด่างของปุ๋ยแต่ละตัวที่่เราใช้บ่อย ๆ เราจะได้รู้ ถ้าใส่ปุ๋ย ไปเรื่อย ๆ ดินเราจะเป็น กรดหรือด่างอย่างไร
7 ข้อควรรู้ "ค่า pH ปุ๋ย" สูตรต่าง ๆ
ผมให้เป็นตารางค่าพีเอช ของปุ๋ยสูตรต่าง ๆ ไว้ดู และถ้าสังเกตจะพบว่าข้อสังเกต 5 อย่างคือ
- ปุ๋ยส่วนใหญ่จะมีค่าเป็นกรด
- ปุ๋ยผสมหรือ ปุ๋ยคอมปาวน์ ส่วนใหญ่จะมี pH ในช่วง 6-6.5 เช่น 15-15-15 8-24-24
- พวกแม่ปุ๋ยจะมีความเป็นกรดหรือด่างสูง ในทางใดทางหนึ่ง เช่น 12-60-0 18-46-0 46-0-0 เป็นต้น ดังนั้นการเอาแม่ปุ๋ยโดด ๆ มาใส่ จึงค่อนข้างอันตรายต่อพืชและ ดิน
- วิธีที่เหมาะจึงควรเอาแม่ปุ๋ยมาผสมกันก่อน อย่าใส่โดด ๆ ลงไป เช่น ใส่ 46-0-0 อย่างเดียวทีละกระสอบ
- วิธีใส่ปุ๋ยที่เหมาะที่พืชจะได้ทั้งธาตุอาหารครบและระดับ pH อยู่ ในช่วงที่เหมาะ คือ 6-6.5 นั่น คือการเอาปุ๋ยมาผสมกันในอัตราส่วนที่พอเหมาะ อย่างเช่นที่ผมมักให้เป็นสูตรพื้นฐานก่อนแล้วโตขึ้นมาปรับอีกที คือ สูตร (15-15-15+15-0-0+แมก) ในอัตราส่วน 6/4/2 เมื่อดูจากตาราง 15-15-15 มีค่า พีเอช 6.4 ในอัตราส่วน 6 ส่วน + 15-0-0 มีค่าพีเอช 6 ในอัตราส่วน 4 ส่วน + แมก ที่มีค่า พีเอช 5.4-6.1 ในอัตราส่วน 2 ส่วนค่า pH ที่ออกมาก็จะราว ๆ 6.1-6.2 ใส่ปุ๋ยแบบนี้นอกจากพืชได้ปุ๋ยครบ แถมยังจะกินปุ๋ยดีด้วยครับ นี่คือหนึ่งในความลับการใส่ปุ๋ยครับ คืออัตราส่วนปุ๋ยผสมต้องได้ค่าพีเอชที่่พอเหมาะ เพราะบางท่านใส่ปุ๋ยธาตุอาหารครบ แต่พอผสมกันกลายเป็นกรดจัด หรือด่างจัด หรือ ค่ากรดด่าง ไม่เหมาะกับพืชชนิดนั้นเท่าไหร่เลย จบกันครับ
- อย่าลืมครับ ใส่ปุ๋ยนอกจากให้ธาตุอาหารครบ 14 ชนิดแล้วต้องคุม “ค่าพีเอช” ของการผสมปุ๋ย ให้ได้ 6-6.5 pH ด้วยครับ
- มี 2 วิธี ในการหาค่า pH ของปุ๋ยผสม คือแบบแรก คำนวณสมดุลย์ประจุ ( แบบนี้ปล่อยให้ไอ้พวกบ้าคำนวณเช่นผมครับ ) อีกแบบทดลองผสมตามอัตราส่วนที่ต้องการน้อย ๆ ก่อนครับ แล้วมาละลายน้ำ อัตราประมาณ 10 กรัมต่อน้ำ 1 ลิตร แล้ววัด pH ครับ ถ้า ได้ 6-6.5 pH โอเค ถ้าต่างจากนี้นิดหน่อยก็ โอเคคับถ้าไม่ได้ ต้องดูว่าเป็นกรดไป หรือเป็นด่างไป ถ้าเป็นกรด ก็หาตัวที่เป็นด่างมาแทนในสูตรครับ ทำความเข้าใจไว้อย่างนะครับ เวลาจะเอาอะไรใส่ให้พืช เราต้องรู้ว่ามันคืออะไร มีผลอย่างไร มีค่าพีเอชเท่าไหร่ ใส่แล้วพืชจะเป็นอย่างไร ดินจะเป็นอย่างไร อย่าใส่เพราะ เค้าบอกว่า ดี ๆๆๆ แบบนั้นร้อยทั้งร้อยเสียเงินฟรีครับ ลองศึกษาดูครับ ไม่ยาก ค่อย ๆเรียนรู้ไป
ใส่ปุ๋ยแบบนี้นอกจากพืชได้ปุ๋ยครบ แถมยังจะกินปุ๋ยดีด้วยครับ นี่คือหนึ่งในความลับการใส่ปุ๋ยครับ คืออัตราส่วนปุ๋ยผสมต้องได้ค่าพีเอชที่่พอเหมาะ
ลดต้นทุน & เพิ่มผลผลิตสวนทุเรียนด้วยต้นทองลหางน้ำ
พลาดไม่ได้กับแนวคิดและเทคนิคการใช้ต้นทองหลางน้ำ สายพันธุ์ก้านแดง มีหนาม ในการเป็นพืชพี่เลี้ยงให้กับต้นทุเรียน และผลไม้ต่าง ๆ พร้อมกับการใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงจากใบทองหลางน้ำ ในการลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตให้สวนทุเรียน โดย อ. วิโรจน์ วิโรจน์พันธุ์ และคุณชัดเจน ราชคฤห์ เจ้าของสวนทุเรียนนายชัดเจน .... พลาดไม่ได้
บทความแนะนำเกี่ยวกับ "ค่า pH ดิน"
ค่า pH ของดิน ถือเป็นเรื่องที่คนทำเกษตรต้องให้ความสำคัญเป็นอันดับต้น ๆ สำคัญพอ ๆ กับเรื่องความชื้น อุณหภูมิ และอากาศเพราะค่า pH ในดิน หรือความเป็นกรดด่างที่มาก หรือน้อยเกินไปจะส่งผลกระทบต่อผลผลิตของพืช รวมทั้งผลกำไร-ขาดทุนเป็นอย่างมากครับ ต่อไปนี้คือ 5 ข้อเกี่ยวกับค่า pH ในดินที่ “คุณ” ต้องรู้
