Rhodobacter capsulatus เป็นแบคทีเรียที่ถูกนำมาใช้ประโยชน์หลากหลาย ทั้งในด้านพลังงานชีวภาพ การบำบัดน้ำเสีย รวมทั้งการเกษตร ตัวอย่างเช่น นำมาเลี้ยงด้วย “ใบทองหลางน้ำ สายพันธุ์ก้านแดง มีหนาม” เพื่อใช้กระตุ้นการแตกของราก การทำให้พืชเค็มได้มากขึ้น ทำให้ผักมีความกรอบและอร่อยมากขึ้น รวมทั้งยังช่วยป้องกันและรักษาโรคต่างๆ เช่น โรครากเน่าโคนเน่า
วันนี้ IFARM จะพาสมาชิกทุกท่านไปดูงานวิจัยของต่างประเทศ เป็นการทดลองใช้ Rhodobacter capsulatus กับการปลูกข้าว ซึ่งในผลผลัพธ์ที่น่าพอใจ

ไอฟาร์มทีม
ใช้เวลาอ่านประมาณ: 2 นาที
Quick Navigation
สมาชิก IFARM ที่ได้ซื้อเชื้อ “Rhodobacter capsulatus“ ไปใช้แล้วน่าจะทราบถึงประโยชน์กันเป็นอย่างดี ไม่ว่าจะได้แง่ของการช่วยลดต้นทุนการผลิต และการเพิ่มผลผลิตทั้งในมิติคุณภาพและปริมาณ
วันนี้จึงอยากจะตอกย้ำประโยชน์และคุณค่าของ Rhodobacter capsulatus โดยการนำเสนอข้อมูลงานวิจัยการใช้ Rhodobacter capsulatus กับการปลูกข้าว
อยากให้สมาชิกค่อยๆ ย่อยข้อมูลด้านล่าง เพราะมี Key of Keywords อยู่หลายจุด สามารถนำไปต่อยอดได้อีกมากมายครับ
คำนิยาม : Rhodobacter capsulatus
คือแบคทีเรียแกรมลบในกลุ่ม purple non-sulfur bacteria ที่สามารถสังเคราะห์แสงได้แบบไม่ใช้ออกซิเจน (anoxygenic photosynthesis) โดยใช้แสงร่วมกับสารอินทรีย์หรือสารอนินทรีย์บางชนิดเป็นแหล่งพลังงาน พบได้ในแหล่งน้ำหรือดินที่มีแสงและมีสารอาหารหลากหลาย เช่น บ่อน้ำตื้น หรือแหล่งน้ำที่มีอินทรียวัตถุสูง แบคทีเรียชนิดนี้มีบทบาทสำคัญในวงจรไนโตรเจน การย่อยสลายสารอินทรีย์ และมีการศึกษาเพื่อนำไปใช้ด้านพลังงานชีวภาพ การบำบัดน้ำเสีย และการเกษตรแบบยั่งยืน.
การวิจัย
ทดลองใช้ Rhodobacter capsulatus ฉีดเชื้อลงในต้นกล้าข้าว 4 สายพันธุ์ (Giza 159, 171, 176, 181) ที่ปลูกในระบบไฮโดรโปนิกส์ ทั้งในสภาวะที่มีและไม่มีไนโตรเจน ผลการทดลองหลัง 3 สัปดาห์พบว่าต้นกล้าที่ได้รับเชื้อจุลินทรีย์มีการเจริญเติบโตดีขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม
วิธีการทดลอง
- สายพันธุ์ข้าวที่ใช้: Giza 159, 171, 176, และ 181 (เป็นข้าวที่นิยมในอียิปต์)
- การปลูก: ใช้ระบบไฮโดรโปนิกส์ในโรงเรือน มีทั้งกลุ่มที่ไม่มีไนโตรเจน และกลุ่มที่ไม่มีการฉีดจุลินทรีย์
- การฉีดเชื้อ: ใช้ R. capsulatus ที่เพาะเลี้ยงแล้วฉีดลงไปในระบบปลูก
- ระยะเวลาทดลอง: 3 สัปดาห์ → วัดค่าการเจริญเติบโต และวิเคราะห์ N content
ผลลัพธ์
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ความสูงลำต้น | +52% ถึง +75% |
| น้ำหนักแห้ง (ส่วนเหนือดิน) | +47% ถึง +100% |
| ปริมาณไนโตรเจนใน (ส่วนเหนือดิน) | 45% ถึง +78% |
| ความยาวราก | −37% ถึง −9% |
| น้ำหนักแห้งของระบบราก | −4% ถึง +8% |
| ปริมาณไนโตรเจนในราก | +50% ถึง +62% |
ข้อสังเกตสำคัญ
- Rhodobacter capsulatus สามารถตรึงไนโตรเจน และทำให้พืชสะสมไนโตรเจนได้เพิ่มขึ้น ทั้งในส่วนเหนือดินและราก
- มีผลต่อการเจริญเติบโตชัดเจนในช่วงต้นของการเพาะปลูก
- ความยาวรากอาจลดลงในบางสายพันธุ์ แต่น้ำหนักรากและปริมาณ N ในราก กลับเพิ่มขึ้น
- เหมาะสำหรับการใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงในระยะกล้าข้าวหรือพืชเลี้ยงในระบบน้ำ
ข้อสรุปที่นักวิจัยเสนอ
- Rhodobacter capsulatus มีศักยภาพสูงในการใช้เป็น จุลินทรีย์ชีวภาพ (Biofertilizer) ในระบบปลูกข้าวแบบอินทรีย์หรือปลอดสาร
- ช่วยทดแทนการใช้ไนโตรเจนสังเคราะห์บางส่วนในระบบไฮโดรโปนิกส์
- อาจนำไปต่อยอดเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในระบบปลูกข้าวดินจริงได้ในอนาคต
หมายเหตุ
- วัตถุประสงค์ของบทความนี้เพื่อให้เกิดแนวคิดในการนำ “จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงจากใบทองหลางน้ำ ก้านแดงมีหนาม” ไปต่อยอดกับพืชผักต่างๆ ของแต่ละคน
- ต้องการให้ใช้ข้อมูลในบทความนี้เป็นเพียง “แนวทาง” เพื่อนำไปพิจารณา ไม่ได้ให้เชื่อทันทีโดยขาดการพิจารณาข้อมูลอย่างรอบด้าน (ทุกปัจจัยในงานทดลองชิ้นนี้)
- นี่เป็นการทดลองของต่างประเทศ ไม่ใช่ของ IFARM ไม่ใช่ของ อ. วิโรจน์ วิโรจย์พันธ์แต่อย่างใด
- ตามความคิดของ IFARM หากนำ “จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงจากใบทองหลางน้ำ ก้านแดงมีหนาม” ที่มีแบคทีเรียนตัวเดียวกัน คือ Rhodobacter capsulatus มีโอกาสสูงที่จะได้ผลไปในทิศทางเดียวกัน (ถ้าผมจำไม่ผิด อ. วิโรจน์ เคยทดลองใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงในข้าวแล้วได้ผลค่อนข้างดี – สอดคล้องกับงานวิจัยชิ้นนี้ … เอาไว้ผมมีโอกาสคุยกัน อ. วิโรจน์อีกครั้ง จะขอสัมภาษณ์ท่านเรื่องนี้อีกครั้งนะครับ – ขอติดไว้ก่อน)
Case Study : การใช้จุลินทรีย์ Rhodobacter capsulatus เป็นอาหารเลี้ยง “ไข่ผำ”

คอร์ส (ออนไลน์) การปลูก “ต้นทองหลางน้ำ” ในสวนทุเรียน
เจาะลึกการใช้ “ต้นทองหลางน้ำ ก้านแดงมีหนาม” เป็นพืชพี่เลี้ยงหรือพืชแม่นมในสวนทเุรียน พร้อมเรียนรู้การทำจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง โดย อ. วิโรจน์ วิโรจน์พันธ์ และคุณชัดเจน ราชคฤห์ เพียง 299.- เรียนได้ตลอด ไม่มีหมดอายุ … เรียนที่ไหน เมื่อไรก็ได้
บทความแนะนำ







